Program edukacyjny - W niezwykłym świecie wierszy Jana Brzechwy

Opublikowano: niedziela, 15, maj 2016

Program edukacyjny

 

 

 

W niezwykłym świecie wierszy

Pana Jana Brzechwy

 

 

 

Opracowały:

Anna Wolińska-Krusicka i Natalia Sobczak

 

 

 

 

 


 

 

Wstęp

           

Nasz Zespół Szkół Specjalnych w Szamotułach już od 1 czerwca 2001 roku za swojego patrona ma Jana Brzechwę. Każdego roku obchodzimy dzień patrona naszej szkoły, podczas którego inscenizowane są utwory Brzechwy przez naszych uczniów i nauczycieli. Równocześnie mamy świadomość tego, że Jan Brzechwa napisał tyle wspaniałych wierszy, które podobają się uczniom, że należy o nich rozmawiać jak najczęściej oraz że jest mnóstwo jego tekstów, których jeszcze nie znamy. Poza tym uczniowie nasi bardzo chętnie biorą udział w zajęciach czytelniczych. W takim przekonaniu utwierdza nas tydzień czytania, który odbywa się rokrocznie w szkole czy cykliczne lekcje biblioteczne. Nasi uczniowie
w skupieniu i z uwagą słuchają czytanych im tekstów.

Podczas tego roku szkolnego chcemy zabrać naszych uczniów w świat utworów Jana Brzechwy. Uczniowie z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym wymagają częstszego utrwalania treści i choć niektóre z wierszy słyszeli już nie raz, to
z pewnością chętnie wezmą udział w zajęciach projektowych. Chcemy zachęcić ich do aktywnego wykonywania zadań powiązanych z treścią wybranych wierszy, by poprzez aktywność własną, zaangażowanie w konkretne zadania plastyczne, techniczne czy też
z funkcjonowania społecznego, poznali patrona naszej szkoły, zintegrowali się i zobaczyli,
że wiersze to świat pełen przygód.

Program ten przeznaczony jest dla uczniów szkoły podstawowej
z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim oraz umiarkowanym, by poprzez comiesięczne zadania projektowe, poznawali coraz bardziej Jana Brzechwę i jego utwory. Zadania dostosowane będą każdorazowo do konkretnej grupy – możliwości psychofizycznych uczniów danego oddziału. Każdorazowe wykonywanie zaplanowanych działań przybliżać będzie uczniom postać Jana Brzechwy – jego życie i twórczość. W ten sposób na koniec naszego projektu w każda klasa będzie bardzo dobrze znała pana Jan Brzechwę. Oprócz przeczytania wiersza i rozmowy dotyczącej jego treści, klasy będą miały do wykonania karty pracy z elementami edukacji czytelniczej, matematycznej czy przyrodniczej oraz zadania praktyczne, opisane szczegółowiej w dołączonym harmonogramie.

Prezentację naszych działań będziemy przedstawiać całej społeczności szkolnej
w bardzo różnych formach – poprzez gazetkę szkolną i ścienną, naszą stronę internetową, fanpage, wystawę prac, czy też podczas zakończenia projektu, na którym podsumujemy całoroczną pracę.

Jednym z elementów tego programu jest konkurs na pracę plastyczną pt.: „Zilustruj wybrany wiersz Jana Brzechwy”, który przeprowadzony zostanie w miesiącu marcu.

Program i jego założenia przedstawione zostaną nauczycielom na radzie pedagogicznej, a uczniom przez wychowawców klas.

 

Informacje wstępne:

- program przeznaczony dla klas I-VI Szkoły Podstawowej nr 5,

- nauczyciele realizujący program to wychowawcy powyższych klas,

- program realizowany jest cyklicznie, prze cały rok szkolny,

- program może być realizowany w kolejnych latach, zmianie ulega harmonogram działań.

 

Cele ogólne:

- poznanie wybranych utworów Jana Brzechwy,

- aktywny udział każdego ucznia w wykonywaniu zadań projektowych,

- wiązanie treści wiersza z różnymi formami ekspresji: plastyczną, muzyczną itd.
- budzenie i rozwijanie zainteresowań czytelniczych uczniów,
- rozwijanie mowy i bogacenie słownictwa uczniów,
- kształtowanie pozytywnych uczuć estetycznych,
- budzenie wyobraźni dziecka,
- utrwalanie hymnu szkoły.

 

Cele szczegółowe - uczeń:
- poznaje wybrane informacje z życia J. Brzechwy,
- słucha wiersze czytane przez nauczyciela i odtwarzane z płyt,
- ćwiczy koncentrację na zadaniu,

- rozpoznaje postacie z wierszy Brzechwy,
- ilustruje wybrane wiersze, rozwiązuje zadania tematycznie związane z wierszami Brzechwy,
- potrafi współpracować w grupie,
- śpiewa hymn szkoły.

Treści kształcenia i wychowania:

 

Program przeznaczony jest do realizacji w ramach zajęć edukacyjnych
z uczniami z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim i umiarkowanym. Cykl zaplanowany jest do zrealizowania w ciągu całego roku szkolnego, a zajęcia odbywać się będą raz w miesiącu, zgodnie z dołączonym harmonogramem. Podczas zajęć zrealizowane zostaną następujące treści nauczania (zgodne z podstawą programową):

·         Umiejętności samoobsługi:

ü  kształtowanie sprawności niezbędnych w codziennym życiu dotyczących jedzenia i higieny,

ü  kształtowanie nawyków i postaw ogólnie akceptowanych w tym zakresie

·         Dbałość o zdrowie:

ü  utrwalanie podstawowych nawyków żywieniowych i higienicznych

ü  przyjmowanie prawidłowej pozycji ciała

ü  profilaktyka prozdrowotna

·         Umiejętność porozumiewania się z otoczeniem

ü  doskonalenie słownictwa ucznia i umiejętności formułowania wypowiedzi,

ü  doskonalenie wymowy.

·         Rozwijanie percepcji wzrokowej i spostrzegania:

ü  podczas obserwacji rzeczywistości i na obrazkach

ü  przez manipulowanie przedmiotami i porządkowanie przedmiotów

ü  przez wyszukiwanie różnic i podobieństw oraz zauważanie zmian w otoczeniu

·         Ćwiczenia pamięci szczególności dotykowej, ruchowej i słownej

·          Nauka czytania i pisania z wykorzystaniem ćwiczeń:

ü  usprawniania koordynacji wzrokowo-ruchowej

·         Umiejętności matematyczne:

ü  porównywanie,

ü  porządkowanie zbiorów przedmiotów,

ü  mierzenie ciężaru, objętości, czasu

·         Poznawanie najbliższego otoczenia:  sklepów, punktów usługowych

·         Poznawanie najbliższego środowiska społeczno-kulturowego

ü  wdrażanie do kulturalnego, społecznie akceptowanego sposobu bycia

·         Kształcenie techniczne:

ü  poznawanie materiałów, produktów codziennego użytku, ich właściwości i zastosowań korzystanie z prostych narzędzi

ü  korzystanie z urządzeń technicznych powszechnego użytku zgodnie z ich przeznaczenie

 

Metody, formy i środki realizacji programu:

Specyfika edukacji uczniów z niepełnosprawnością intelektualną wymaga zastosowania metod pracy, które odpowiadają ich potrzebom i możliwościom.

Podczas realizacji poniższego programu proponowane jest wykorzystanie następujących metod pracy:

·         elementy metody ośrodków pracy,

·         metoda projektu,

·         metoda praktycznego działania,

·         pokazu,

·         obserwacji,

·         metody słowne,

·         praca z książką,

·          pogadanka,

·         opowiadanie,

·          drama.

 

Środki dydaktyczne:

Wybrane wiersze Jana Brzechwy (Pomidor, Zoo, Jak rozmawiać trzeba z psem, Ręce i nogi, Staś Pytalski, Stonoga, Tańcowała igła z nitką, Katar, Kłamczucha, Stonoga, Pali się), hymn szkoły, przybory plastyczne i techniczne, artykuły spożywcze, prezentacje multimedialne.

 

Formy pracy:

- praca zbiorowa jednolita i zróżnicowana,
- praca indywidualna jednolita i zróżnicowana. 

 

Wskazówki metodyczne:

Biorąc pod uwagę poziom funkcjonowania osób z niepełnosprawnością
w stopniu lekkim i umiarkowanym, wychowanie i nauczanie tych uczniów powinno być procesem zintegrowanym, całościowym, opartym na wielozmysłowym poznawaniu świata. Działania edukacyjne w placówkach specjalnych skierowane są na zaspokajanie specyficznych potrzeb edukacyjnych osób z niepełnosprawnością intelektualną. W całym procesie edukacyjnym konieczne jest dostosowywanie wymagań do możliwości psychofizycznych uczniów. Ważne jest, aby zauważać nawet niewielkie postępy, nagradzać za zaangażowanie a nie wymierne efekty.

Program ten nastawiony jest na samodzielne działanie uczniów, którzy poprzez przeżywanie i doświadczanie mają poznawać świat wierszy Jana Brzechwy. Osiągniemy to poznając ucznia, diagnozując zarówno jego możliwości jak i potrzeby, ale przede wszystkim stawiając go w sytuacji zadaniowej, a nie biernego widza naszych działań. Zamierzamy wykorzystywać dążenie każdego ucznia do zdobywania nowych umiejętności, do doskonalenia ich. Działając na kilka sfer wrażliwości zmysłowej jednocześnie, wzmagać będziemy ogólny stan pobudzenia, stan gotowości układu nerwowego do pracy i rozwoju.

Praca z wierszami patrona naszej szkoły może nie tylko wzbogacić ich umiejętności
 i wiedzę, ale przede wszystkim być doskonałą zabawą, integrującą zespoły klasowe.

 

 

Ewaluacja programu

 

Ewaluacja programu zostanie przeprowadzona na podstawie obserwacji uczniów, ich prac oraz na podstawie ocen wystawianych przez uczniów, na zakończenie  poszczególnych zajęć w trzystopniowej skali „buźkowej”.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Harmonogram działań na rok szkolny 2015/2016

    

 

Termin

Tematyka

Tytuł wiersza

Sposób realizacji

1.

wrzesień

"Fe! Niedobrze! Fe! Nieładnie!”- o poprawnym zachowaniu się

 

Pomidor

- odczytanie i analiza teksu,

- rozmowa kierowana o zasadach poprawnego zachowania się w różnych sytuacjach oraz
o funkcjonowaniu w grupie rówieśniczej,

- wykonanie ramki dla zdjęcia Jana Brzechwy, którego fragmenty będziemy zbierać przez cały rok i/lub tablicy do zbierania informacji
o Brzechwie,

- zadanie praktyczne: kanapka z pomidorem,

2.

październik

Pamiętaj o zwierzętach

Jak rozmawiać trzeba z psem?

- odczytanie i analiza teksu,

- prace plastyczne ilustrujące wiersz – gazetka ścienna na korytarzu szkolnym,

- zasady opiekowania się zwierzętami,

- wykonanie kukiełek wybranych postaci z wierszy Brzechwy,

3.

listopad

Jak dbać o zdrowie?

Katar

- odczytanie i analiza teksu,

- jak się nie zarazić chorobą? – prezentacja multimedialna,

- wykonanie zakładek do książek chusteczek, farb
i papieru.

4.

Grudzień

Pośpiech bywa zgubny

 

Stonoga

 

- odczytanie i analiza teksu,

- konkurs na najdłuższy łańcuch świąteczny,

- mierzenie łańcuchów za pomocą miary.

5.

Styczeń

Trochę ruchu

Ręce i nogi

- odczytanie i analiza teksu

- ćw. świadomości własnego ciała,

- rozróżnianie w zabawach ruchowych
i manualnych lewej i prawej strony ciała,

- wykonanie planszy w formie rysunków
z kalendarium życia i twórczości J. Brzechwy (każda klasa dostaje jedno wydarzenie, stworzenie osi czasu na gazetce w bibliotece szkolnej),

6.

Luty

Prezent dla Pana Brzechwy

Tańcowała igła
z nitką

- odczytanie i analiza teksu,
- poznanie zawodu krawcowej,

- przyszywanie guzików/ozdób do szalika dla Pana Jana Brzechwy.

7.

Marzec

Ciekawość dobra rzecz

Staś Pytalski

- odczytanie i analiza teksu

- poznanie zawodu detektywa,

- gra „szukanie skarbów” na terenie szkoły,

- tworzenie atramentowych kleksów,

8.

Kwiecień

Kłamstwo ma krótkie nogi

Kłamczucha

- odczytanie i analiza teksu

- wycieczka do biblioteki MiG Szamotuły – oglądanie i słuchanie książek z wierszami Jana Brzechwy,

9.

Maj

Poznajemy świat zwierząt

Zoo

- odczytanie i analiza teksu,

- wykonanie karty do albumu o cyklu Zoo  Brzechwy (każda klasa otrzyma inny wiersz);

Prezentacja albumu w klasach po jego złożeniu; umieszczenie albumu w bibliotece szkolnej,

- zwierzęta origami – powieszenie prac w holu szkoły,

10.

Czerwiec

Świat wierszy Jana Brzechwy

 

- odczytanie i analiza teksu,

- zakończenie projektu

 

 

 

Odsłony: 479